Hrvatska i Slovenija pripremaju planove za novu prekograničnu željezničku vezu koja bi povezala Ljubljanu i Zagreb preko Novog Mesta i Karlovca. Cilj je unapređenje putničkog saobraćaja, jačanje regionalnih ekonomskih veza i podsticanje razvoja turizma.
O inicijativi se razgovaralo na sastanku u slovenačkom Grosuplju, kojem su prisustvovali predstavnici državnih i lokalnih vlasti, željezničkih kompanija i Evropske grupacije za teritorijalnu saradnju (EGTC) „Putevi budućnosti Ljubljana–Novo Mesto–Karlovac–Zagreb”. Sastanku je prisustvovala i slovenačka ministarka za koheziju i regionalni razvoj Monika Kirbiš Rojs. Jedan od ključnih ciljeva je ponovno uspostavljanje željezničke veze između Novog Mesta i Karlovca, što se predviđa nakon 2030. godine.
Hrvatsko Ministarstvo mora, prometa i infrastrukture posmatra projekat kao dio širih napora za modernizaciju regionalne željezničke infrastrukture i poboljšanje povezanosti s transevropskom transportnom mrežom Evropske unije (TEN-T). Hrvatska planira da do 2030. godine završi većinu svojih glavnih željezničkih koridora, dok sama prekogranična inicijativa datira iz 2018. godine.
Saradnja je formalizovana 2023. osnivanjem prve evropske grupacije za teritorijalnu saradnju sa sjedištem u Sloveniji, koja okuplja nekoliko slovenačkih opština, predstavnike područja Karlovca u Hrvatskoj, Slovenačke željeznice i hrvatskog upravljača željezničke infrastrukture HŽ Infrastrukturu.
Željeznički projekat dio je šire strategije prekograničnog razvoja za period 2028–2034, koja obuhvata mobilnost i saobraćaj, preduzetništvo i inovacije, kao i održivi turizam. Pored unapređenja putničkog saobraćaja, planovi uključuju razvoj teretnog transporta, jačanje povezanosti industrijskih područja i poboljšanje pristupa zapošljavanju, obrazovanju, zdravstvenoj zaštiti i drugim osnovnim uslugama za stanovnike manjih gradova i ruralnih zajednica.
Partneri takođe nastoje da projekat dobije status strateške inicijative u okviru budućeg evropskog programa Interreg Slovenija–Hrvatska. Generalni direktorat Evropske komisije za regionalnu i urbanu politiku i OECD odabrali su ovo prekogranično područje za učešće u pilot-inicijativi koja podržava razvoj pograničnih regiona Evropske unije. U okviru programa partneri će pripremiti zajedničke razvojne strategije i identifikovati moguće evropske, nacionalne i lokalne izvore finansiranja. Osim saobraćajnog povezivanja, inicijativa predviđa i podsticanje održivog turizma kroz obnovu tradicionalnih ruralnih, poljoprivrednih i željezničkih lokaliteta duž koridora.
