PBB-ja për orë pune në Shqipëri u vlerësua në 18,7 dollarë ndërkombëtarë në vitin 2025, duke shënuar një rënie prej 4,1% krahasuar me vitin 2024. Kjo shifër është gjithashtu dukshëm nën mesataren globale prej 23,3 dollarësh për orë, sipas vlerësimeve të ILO-së.
Shqipëria mbetet pas të gjitha ekonomive të tjera të Ballkanit Perëndimor për të cilat ekzistojnë të dhëna të krahasueshme. Bosnja dhe Hercegovina regjistroi 26,3 dollarë për orë, e ndjekur nga Serbia me 29,8 dollarë, Mali i Zi me 31,1 dollarë dhe Maqedonia e Veriut me 34 dollarë. ILO nuk ofron të dhëna të krahasueshme për Kosovën*.
Produktiviteti i punës mat vlerën e mallrave dhe shërbimeve të prodhuara në raport me kohën që punëtorët shpenzojnë për prodhimin e tyre. Ai ndikohet nga faktorë si teknologjia dhe automatizimi, investimet, inovacioni, arsimi dhe aftësitë e fuqisë punëtore, por edhe nga struktura e ekonomisë dhe sektorët që përbëjnë pjesën më të madhe të prodhimit.
Kostot relativisht të ulëta të punës dhe niveli i lartë i informalitetit në Shqipëri historikisht u kanë dhënë bizneseve pak stimuj për të investuar në automatizim dhe teknologji që rrisin produktivitetin. Kur puna mbetet relativisht e lirë, kompanitë kanë më pak arsye për ta zëvendësuar ose plotësuar punën njerëzore me makineri dhe teknologji.
Struktura ekonomike e vendit është një tjetër faktor i rëndësishëm. Rënia graduale e rëndësisë së industrive me përdorim intensiv të fuqisë punëtore, si prodhimi i veshjeve, mund të krijojë mundësi për kalimin drejt sektorëve që gjenerojnë më shumë vlerë ekonomike për çdo orë pune.
Hendeku në produktivitet është veçanërisht i rëndësishëm në një kohë kur pagat në Shqipëri janë rritur gjatë viteve të fundit. Kostot më të larta të punës mund t’i nxisin me kalimin e kohës bizneset të investojnë më shumë në teknologji, aftësi dhe procese më efikase prodhimi për të ruajtur konkurrueshmërinë.
Në nivel global, diferenca në produktivitet është edhe më e theksuar. Irlanda regjistroi PBB-në më të lartë për orë pune, me 164,7 dollarë, e ndjekur nga Luksemburgu me 159,5 dollarë. Këto shifra tregojnë gjithashtu rëndësinë e strukturës ekonomike, pasi ekonomitë me produktivitet të lartë zakonisht kanë një përqendrim më të madh të industrive dhe shërbimeve me vlerë të lartë.
Për Shqipërinë, përmirësimi i produktivitetit do të jetë vendimtar jo vetëm për konkurrueshmërinë e bizneseve, por edhe për rritjen e standardit të jetesës dhe mbështetjen e një rritjeje të qëndrueshme të pagave. Pa rritje më të fortë të produktivitetit, kostot më të larta të punës mund të ushtrojnë me kalimin e kohës presion shtesë mbi kompanitë dhe të kufizojnë ritmin e rritjes së të ardhurave reale.
