Fillimi i vitit shkollor po bëhet gjithnjë e më shumë një sezon blerjesh sesa thjesht një rikthim në klasë. Fletore të reja, kuti lapsash, çanta shpine, rroba, atlete dhe shumë sende të tjera mbushin listat e blerjeve, ndërsa rrjetet sociale dhe reklamat krijojnë vazhdimisht përshtypjen se çdo shtator fëmijëve u duhet diçka e re, më e mirë ose më e shtrenjtë. Por a i duhet vërtet një fëmije një laps i ndryshëm për çdo rast, apo do të mjaftonin fare mirë një laps, një stilolaps, një gomë dhe gjërat bazë?
Për prindërit, megjithatë, pyetja rrallëherë është kaq e thjeshtë. Blerja e mjeteve shkollore mund të sjellë një tjetër lloj presioni: jo vetëm Çfarë i duhet fëmijës tim?, por edhe A do të jetë mjaftueshëm e mirë? Një fëmijë mund të ketë atlete ose një çantë shpine krejtësisht funksionale, por nëse shokët e klasës mbajnë një markë të caktuar, diçka më e lirë mund të kthehet papritur në burim turpi apo edhe talljeje. E njëjta gjë mund të ndodhë me rrobat, telefonat, aksesorët dhe gjëra të tjera që kanë pak lidhje me arsimin, por që mund të bëhen çuditërisht të rëndësishme në botën shoqërore të një fëmije.
Kjo ngre pyetjen nëse shkollat duhet të nxisin një standard të caktuar minimal. A mund të pritet që çdo fëmijë të ketë pajisjet bazë të nevojshme për të marrë pjesë në mënyrë të barabartë, pa e kthyer klasën në një garë se kush ka mjetet më të shtrenjta apo më mbresëlënëse? Në të njëjtën kohë, është e vështirë të rregullohet se çfarë u blejnë familjet fëmijëve të tyre.
Të kesh më shumë se minimumi nuk është në vetvete problem dhe një fëmijë nuk duhet të ndihet fajtor vetëm sepse prindërit e tij mund t’i përballojnë diçka më shumë.
Uniformat shpesh paraqiten si një zgjidhje e mundshme. Nëse të gjithë veshin të njëjtat rroba, dallimet ekonomike të dukshme bëhen më pak të theksuara, të paktën gjatë orëve të shkollës. Por uniformat nuk mund t’i zhdukin plotësisht këto dallime. Fëmijët sërish do ta vënë re se kujt i kushtojnë më shumë këpucët, çanta, telefoni apo rrobat e fundjavës. Më e rëndësishmja, ndoshta qëllimi i vërtetë nuk duhet të jetë që çdo fëmijë të duket njësoj, por që të mësojë se gjërat materiale nuk duhet të përcaktojnë vlerën e një personi.
E njëjta përgjegjësi bie, pra, mbi prindërit, mësuesit dhe vetë fëmijët. Prindërit nuk duhet t’i qasen çdo blerjeje me frikën se marka e gabuar do ta bëjë fëmijën e tyre jopopullor, ndërsa fëmijët duhet të mësojnë gradualisht se miqësia dhe pranimi nuk duhet të varen nga ajo që dikush vesh apo mban me vete. Shkollat mund të ndihmojnë duke krijuar një mjedis ku dallimet pranohen pa u bërë arsye për përjashtim apo tallje.
Në fund, sezoni i kthimit në shkollë nuk ka pse të nënkuptojë të kesh gjithmonë versionin më të ri, më të madh apo më të shtrenjtë të çdo gjëje. Një çantë shkollore plot me gjëra të panevojshme nuk mund ta bëjë një fëmijë nxënës më të mirë, ashtu si një palë atlete të markës nuk mund ta bëjnë dikë mik më të mirë. Ndoshta sfida e vërtetë nuk është të kuptojmë si t’i bëjmë të gjithë fëmijët të kenë të njëjtat gjëra, por t’u mësojmë se të kesh gjëra të ndryshme nuk do të thotë të kesh vlerë të ndryshme si njeri.
