Liderët botërorë janë mbledhur në Nju Jork për sesionin e 81-të të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, ndërsa java e përvitshme e nivelit të lartë nisi më 22 shtator, në një kohë kur vazhdojnë luftërat në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, rriten tensionet gjeopolitike dhe janë rikthyer diskutimet për të ardhmen e bashkëpunimit shumëpalësh.
Edhe Ballkani Perëndimor do të ketë një prani të rëndësishme në Nju Jork. Presidenti i Serbisë Aleksandar Vučić po merr pjesë në sesion dhe pritet t’i drejtohet Asamblesë së Përgjithshme më 23 shtator, ndërsa Kosova dhe Metohija pritet të mbeten një pjesë e rëndësishme e agjendës diplomatike të Serbisë. Në Nju Jork ndodhet edhe ministri i Jashtëm serb Marko Đurić, i cili tashmë ka zhvilluar takime dypalëshe me zyrtarë të huaj.
Kroacia përfaqësohet nga kryeministri Andrej Plenković, i cili do t’i drejtohet Debatit të Përgjithshëm dhe do të takohet me Sekretarin e Përgjithshëm të OKB-së António Guterres. Gjatë vizitës së tij, Plenković pritet të marrë pjesë edhe në Samitin e Partnerëve për Multilateralizëm, një takim të Platformës së Krimesë, samitin e Sistemit Ndërkombëtar të Vëzhgimit të Oqeanit dhe Forumin Evropë-Gjiri, krahas një sërë takimesh dypalëshe dhe ekonomike. Atë e shoqëron ministri i Jashtëm Gordan Grlić Radman.
Mali i Zi përfaqësohet nga zëvendëskryeministri dhe ministri i Jashtëm Ervin Ibrahimović, i cili do të qëndrojë në Nju Jork nga 21 deri më 25 shtator. Sipas Ministrisë së Jashtme të Malit të Zi, programi i tij është përqendruar në promovimin e prioriteteve të politikës së jashtme të vendit, forcimin e pozitës së tij në institucionet shumëpalëshe dhe diskutimin e çështjeve globale që lidhen me paqen dhe zhvillimin e qëndrueshëm, krahas një numri takimesh dypalëshe. Edhe Bosnja dhe Hercegovina është e përfaqësuar, ndërsa kryesuesi i Presidencës Denis Bećirović pritet t’i drejtohet Debatit të Përgjithshëm më 22 shtator.
Për rajonin, megjithatë, takimi i OKB-së po zhvillohet në një moment veçanërisht të ndjeshëm për sigurinë evropiane. Ukraina mbetet një nga çështjet kryesore ndërkombëtare, ndërsa lufta vazhdon të formësojë diskutimet për sovranitetin, integritetin territorial, të drejtën ndërkombëtare, sigurinë dhe rolin e OKB-së. Italia, për shembull, ka njoftuar se ministri i saj i Jashtëm Antonio Tajani do t’i drejtohet më 23 shtator një mbledhjeje të Këshillit të Sigurimit të OKB-së për Ukrainën, me fokus mbrojtjen e civilëve, mundësinë e një armëpushimi dhe mbështetjen për qëndrueshmërinë energjetike dhe rindërtimin e Ukrainës.
Në program do të jetë edhe Platforma e Krimesë, veçanërisht përmes pjesëmarrjes së Kroacisë. Platforma u krijua për të mbajtur vëmendjen ndërkombëtare te Krimea dhe integriteti territorial i Ukrainës, çka e bën praninë e saj në Nju Jork veçanërisht të rëndësishme në një kohë kur vazhdojnë diskutimet për të ardhmen e luftës dhe një zgjidhje të mundshme diplomatike.
Për Serbinë dhe Ballkanin Perëndimor në tërësi, gjuha që lidhet me sovranitetin dhe integritetin territorial ka edhe një dimension shtesë rajonal. Beogradi e ka lidhur vazhdimisht qëndrimin e tij për Ukrainën me këmbënguljen më të gjerë për respektimin e Kartës së OKB-së dhe integritetit territorial, duke ruajtur njëkohësisht qëndrimin e tij për Kosovën. Në sesionet e mëparshme të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, Vučić ka argumentuar se të njëjtat parime duhet të zbatohen në mënyrë të njëjtë për të gjitha shtetet.
Përtej konflikteve të veçanta, Asambleja e këtij viti pritet të përqendrohet edhe në vetë të ardhmen e multilateralizmit. Tema zyrtare e sesionit të 81-të është “Rikthimi i besimit, menaxhimi i transformimit: një OKB që sjell rezultate për të gjithë”. OKB-ja thotë se java e nivelit të lartë synon të forcojë bashkëpunimin global në një kohë sfidash gjeopolitike, ekonomike dhe humanitare që ndërthuren mes tyre. Pothuajse 130 krerë shtetesh dhe qeverish pritet të marrin pjesë fizikisht.
Java e nivelit të lartë do të vazhdojë deri më 29 shtator, ndërsa Debati i Përgjithshëm përfundon më 28 shtator. Krahas fjalimeve politike dhe takimeve dypalëshe, programi përfshin diskutime të nivelit të lartë për veprimin klimatik, të drejtën për zhvillim, rritjen e nivelit të detit, gatishmërinë ndaj pandemive dhe luftën kundër racizmit, duke pasqyruar gamën e gjerë të çështjeve që OKB-ja vazhdon të trajtojë përtej krizave të menjëhershme të sigurisë.
Për Ballkanin Perëndimor, takimet në Nju Jork ofrojnë një mundësi jo vetëm për të diskutuar krizat globale, por edhe për të forcuar marrëdhëniet dypalëshe, për të paraqitur prioritetet kombëtare dhe për të ngritur çështjet rajonale në skenën më të madhe diplomatike në botë. Me Serbinë, Kroacinë, Malin e Zi dhe Bosnjë-Hercegovinën të përfaqësuara në nivelin më të lartë, rajoni pritet të mbetet pjesë e diskutimeve më të gjera për sigurinë evropiane, të drejtën ndërkombëtare, integrimin në BE dhe stabilitetin.
