Komisionerja evropiane për Zgjerimin, Marta Kos, ka deklaruar se pret që Serbia t'ia dorëzojë Sllovenisë arkivat e ish-shërbimeve jugosllave të sigurisë që lidhen me këtë vend, ndërsa kjo çështje rrezikon të kthehet në një pikë mosmarrëveshjeje në procesin e anëtarësimit të Beogradit në Bashkimin Evropian.
Duke folur për mediat sllovene më 4 nëntor, gjatë prezantimit të paketës vjetore të zgjerimit të Komisionit Evropian, Kos tha se çështjet dypalëshe të pazgjidhura ndërmjet shteteve anëtare të BE-së dhe vendeve kandidate duhet të trajtohen në frymën evropiane. Ajo iu referua Marrëveshjes së vitit 2001 për Çështjet e Sukcesionit të ish-Jugosllavisë, të nënshkruar nga gjashtë shtetet pasardhëse, përfshirë Serbinë dhe Slloveninë, duke theksuar rëndësinë e respektimit të marrëveshjeve të mëparshme dhe ruajtjes së marrëdhënieve të mira fqinjësore. Megjithatë, ajo tha gjithashtu se pret që Sllovenia të mbështesë negociatat e Serbisë për anëtarësim në BE dhe shprehu bindjen se çështjet e hapura mund të zgjidhen në mënyrë dypalëshe, pa ultimatume.
Janša i ka bërë thirrje Serbisë të dorëzojë të gjithë materialin arkivor të ish-shërbimeve jugosllave të sigurisë që lidhet me Slloveninë, duke argumentuar se ky detyrim buron nga marrëveshja e sukcesionit.
Ai përsëriti se Serbia, si një nga shtetet pasardhëse, duhet të kthejë pronat dhe dokumentet arkivore që u përkasin ish-republikave jugosllave. Partia e tij Demokratike (SDS) e kishte ngritur më parë këtë çështje pas suksesit zgjedhor të lëvizjes së udhëhequr nga studentët në Serbi.
Beogradi këmbëngul se dosjet përkatëse të shërbimeve sekrete janë shkatërruar. Sipas një përgjigjeje zyrtare që Arkivi i Sllovenisë kishte marrë disa vite më parë, fondet arkivore të Sekretariatit Federativ për Punët e Brendshme, ku përfshihej edhe ish-Shërbimi i Sigurimit të Shtetit, i njohur si UDBA, u shkatërruan ose u dëmtuan rëndë gjatë bombardimeve të NATO-s në vitin 1999 ndaj ndërtesës së Ministrisë së Brendshme.
Ministria e Punëve të Jashtme e Sllovenisë ka deklaruar se do të vazhdojë të këmbëngulë për dorëzimin e dokumenteve të përfshira në Aneksin D të marrëveshjes së sukcesionit të vitit 2001, i cili parashikon qasje të menjëhershme dhe të papenguar në arkivat e ish-shtetit të përbashkët. Lubjana kishte propozuar gjithashtu në vitin 2014 që materiali arkivor i përbashkët për shtetet pasardhëse, i cili nuk i nënshtrohet ndarjes, të digjitalizohej.
Nisma është pranuar që atëherë nga të gjitha palët dhe po zhvillohen diskutime për zbatimin e saj. Megjithatë, ministria këmbëngul se digjitalizimi nuk mund ta zëvendësojë kthimin në formën origjinale të materialeve që Sllovenia ka të drejtë t'i marrë.
