Mali i Zi ka mbyllur përkohësisht edhe dy kapituj në negociatat e anëtarësimit në Bashkimin Evropian, duke e çuar numrin e përgjithshëm në 25 nga 33 kapituj. Tetë kapituj mbeten ende të hapur, ndërsa vendi synon t’i përfundojë negociatat deri në fund të vitit 2026.
Mbyllja e kapitujve të fundit u miratua në Konferencën e 31-të Ndërqeveritare BE–Mali i Zi, të mbajtur në Bruksel më 19 nëntor. Bëhet fjalë për Kapitullin 16 – Tatimet dhe Kapitullin 22 – Politika rajonale dhe koordinimi i instrumenteve strukturore.
Në konferencën e përbashkët për shtyp pas takimit, Komisionerja Evropiane për Zgjerimin, Marta Kos, theksoi ritmin e përparimit të Malit të Zi, duke vënë në dukje se historikisht vetëm Lituania dhe Letonia kishin mbyllur më shumë kapituj negociues brenda një viti. Ajo ia atribuoi këtë arritje reformave të vazhdueshme dhe bashkëpunimit politik, por theksoi se përfundimi i punës së mbetur do të kërkojë angazhim të mëtejshëm.
Kos nënvizoi gjithashtu rëndësinë e marrëdhënieve të mira me vendet fqinje, përfshirë zgjidhjen e çështjeve dypalëshe ende të hapura me Kroacinë, ndërsa Mali i Zi po hyn në fazën përfundimtare të negociatave.
Çfarë nënkupton mbyllja e kapitujve të fundit për ekonominë e Malit të Zi
Dy kapitujt e mbyllur kanë rëndësi të drejtpërdrejtë për zhvillimin ekonomik të Malit të Zi dhe përgatitjet e tij për anëtarësimin në BE.
Kapitulli 16 lidhet me përafrimin e rregullave tatimore me legjislacionin e BE-së, përfshirë kuadrin që rregullon tatimin indirekt dhe bashkëpunimin administrativ. Zbatimi i tij është i rëndësishëm për krijimin e një mjedisi biznesi më të parashikueshëm, përmirësimin e administratës tatimore dhe mbështetjen e konkurrencës së ndershme në tregun e përbashkët evropian.

Kapitulli 22 përqendrohet te kapacitetet institucionale dhe administrative të nevojshme për menaxhimin e politikës së kohezionit të BE-së.
Për Malin e Zi, kjo nënkupton përgatitjen e sistemeve për planifikimin, zbatimin dhe mbikëqyrjen e projekteve të financuara nga fondet evropiane në fusha si infrastruktura, zhvillimi rajonal dhe punësimi.
Ministrja e Çështjeve Evropiane e Malit të Zi, Maida Gorčević, ka theksuar rëndësinë e përgatitjes së projekteve investuese përpara anëtarësimit, në mënyrë që vendi të mund t’i shfrytëzojë me efektivitet mundësitë e financimit evropian sapo ato të jenë të disponueshme.
Mbeten edhe tetë kapituj
Ky hap i fundit pason mbylljen e dy kapitujve më 6 nëntor, që mbulonin lëvizjen e lirë të mallrave, si dhe sigurinë ushqimore, politikën veterinare dhe fitosanitare.
Ministri irlandez i Shtetit për Çështjet Evropiane, Thomas Byrne, përshëndeti përparimin e Malit të Zi. Ndërkohë, Komisioni Evropian ka vlerësuar se kriteret e mbetura për mbylljen e kapitujve janë përmbushur, çka e bën të realizueshëm objektivin e vendit për përfundimin e negociatave deri në dhjetor.
Tetë kapitujt që presin ende mbylljen përfshijnë shërbimet financiare, transportin, energjinë, gjyqësorin dhe të drejtat themelore, drejtësinë dhe sigurinë, mjedisin dhe ndryshimet klimatike, politikën e jashtme dhe të sigurisë, si dhe dispozitat financiare dhe buxhetore.
Me më shumë se tre të katërtat e kapitujve negociues tashmë të mbyllur përkohësisht, Mali i Zi po i afrohet fazës përfundimtare të negociatave të anëtarësimit në BE. Megjithatë, vendimet e mbetura do të kërkojnë marrëveshjen e shteteve anëtare të BE-së, ndërsa zbatimi i reformave dhe zgjidhja e çështjeve dypalëshe ende të hapura do të vazhdojnë të jenë të rëndësishme për këtë proces.
Përfundimi i negociatave do të përbënte një arritje madhore, por anëtarësimi në BE do të varej ende nga përfundimi dhe ratifikimi i traktatit të anëtarësimit.


