Centrali më i madh diellor në Slloveni ka nisur funksionimin provë pranë Trbovljes, duke shënuar një tjetër hap në transformimin e ish-zonave të prodhimit të qymyrit drejt energjisë së rinovueshme.
Kompleksi Prapretno përbëhet nga tri njësi dhe përfshin 17,946 module diellore. Pasi të hyjë plotësisht në funksion, pritet të prodhojë rreth 10.2 gigavat-orë energji elektrike në vit. Pjesa e parë e centralit funksionon që nga viti 2022, ndërsa zgjerimi i fundit e çon projektin në kapacitetin e planifikuar.
Një nga elementet kryesore të projektit është bateria me fuqi 7 MW, e cila mund të ruajë deri në 14 MWh energji elektrike. Sistemi është projektuar për të rritur fleksibilitetin e prodhimit të centralit diellor dhe për të ofruar mbështetje shtesë për stabilitetin e rrjetit elektrik të Sllovenisë. HSE tha se testet fillestare treguan se bateria po funksiononte në mënyrë të besueshme dhe se, në disa aspekte, po tejkalonte parametrat teknikë të planifikuar. Centrali diellor është i lidhur me një nënstacion transformator të ndërtuar në vitin 2022 posaçërisht duke pasur parasysh zgjerimin e ardhshëm të objektit. Pasi të përfundojnë procedurat e mbetura dhe të merret leja e funksionimit, i gjithë kompleksi do të kontrollohet në distancë nga qendra e kontrollit të HSE-së.
Prapretno ka rëndësi më të gjerë edhe për rajonin e Zasavjes, pasi centrali diellor është ndërtuar në një sipërfaqe që më parë përdorej për depozitimin e mbetjeve nga termocentrali me qymyr i Trbovljes. Projekti është pjesë e përpjekjeve për t’u dhënë një përdorim të ri zonave të dikurshme të lidhura me qymyrin dhe për t’i shfrytëzuar ato për prodhimin e energjisë së rinovueshme, ndërsa Sllovenia largohet gradualisht nga varësia tradicionale ndaj qymyrit.
Projekti ka marrë 3 milionë euro nga Fondi i Bashkimit Europian për Tranzicion të Drejtë, i cili mbështet rajonet që po kalojnë nëpër tranzicion ekonomik dhe energjetik duke u larguar nga lëndët djegëse fosile. Në ceremoninë e hapjes, ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë Jernej Vrtovec e përshkroi Prapretnon si një shembull të transformimit energjetik të rajonit minerar të Zasavjes.
Vrtovec theksoi gjithashtu rëndësinë e zhvillimit të teknologjive të pastra dhe përdorimit të burimeve vendase të energjisë, ndërsa Sllovenia synon të reduktojë varësinë nga energjia e importuar. Me shtimin e një sistemi të madh për ruajtjen e energjisë në bateri, projekti Prapretno kombinon prodhimin e energjisë elektrike nga burime të rinovueshme me teknologji që synon ta bëjë sistemin energjetik më fleksibël dhe më të qëndrueshëm.
