Rođena 19. januara 1946. godine u ruralnom dijelu Tenesija, Parton je odrasla u velikoj i siromašnoj porodici kao jedno od 12 djece. Njena porodica živjela je u maloj kolibi u planinama Great Smoky Mountains, a muzika je od najranijeg djetinjstva postala dio njenog života. Počela je da nastupa još kao dijete, a kao tinejdžerka preselila se u Nešvil, odlučna da izgradi karijeru kao autorka pjesama i izvođačica.
Veliki proboj ostvarila je tokom 1960-ih, a široj publici postala je poznata kroz saradnju sa country zvijezdom Porterom Wagonerom prije nego što je izgradila samostalnu karijeru. Tokom više od šest decenija na sceni, Parton je napisala oko 3.000 pjesama i postala jedna od najprodavanijih muzičkih umjetnica u istoriji, sa više od 100 miliona prodatih ploča širom svijeta.
Među njenim najpoznatijim pjesmama su “Jolene”, “9 to 5”, “Coat of Many Colors” i “I Will Always Love You”. Posljednja je postala međunarodni fenomen ne samo zahvaljujući originalnom snimku Parton, već i kultnoj verziji Whitney Houston za soundtrack filma The Bodyguard. Partonin autorski rad donio joj je priznanje daleko izvan granica country muzike i učinio je prepoznatljivom među različitim generacijama i muzičkim žanrovima.
Parton je bila i uspješna glumica i poslovna žena. Glumila je u filmovima 9 to 5, The Best Little Whorehouse in Texas i Steel Magnolias, dok je njeno poslovno carstvo uključivalo Dollywood, tematski park u Tenesiju koji je postao jedna od najpoznatijih turističkih atrakcija te američke savezne države.
Njena dostignuća nagrađena su nekim od najviših priznanja američke kulture. Osvojila je 10 Grammy nagrada, dobila Grammy nagradu za životno djelo, dvije nominacije za Oscara, National Medal of Arts i Kennedy Center Honors, a primljena je i u Country Music Hall of Fame i Rock & Roll Hall of Fame.
Partonin uticaj daleko je prevazilazio svijet zabave. Kroz Dolly Parton Imagination Library, program osnovan preko njene fondacije, djeci širom svijeta podijeljeni su milioni besplatnih knjiga sa ciljem podsticanja rane pismenosti. Program je do sada podijelio više od 270 miliona knjiga.
Postala je neočekivano poznata i u medicinskim i naučnim krugovima nakon što je donirala milion dolara za istraživanje vakcine protiv COVID-19 na Vanderbilt Universityju. Sredstva su podržala istraživanja koja su doprinijela razvoju Modernine vakcine protiv COVID-19.
I njen privatni život obilježio je izuzetno dug brak. Za Carla Deana udala se 1966. godine, a par je ostao zajedno gotovo šest decenija, sve do njegove smrti u martu 2025. godine. Nijesu imali djece, ali je Parton postala kuma i mentorka pjevačici Miley Cyrus, čiji je otac Billy Ray Cyrus bio njen dugogodišnji prijatelj i saradnik.
Smrt Dolly Parton zatvara poglavlje jedne od rijetkih karijera koje su uspjele da spoje muziku, film, biznis, filantropiju i kulturni uticaj, a da pritom ne izgube vezu sa sopstvenim korijenima. Promijenila je sliku country zvijezde u nešto mnogo veće i postala međunarodno prepoznatljiva ličnost čije su je pjesme, humor, prepoznatljiv stil i velikodušnost učinili omiljenom daleko izvan Sjedinjenih Američkih Država.
Od djetinjstva provedenog u siromaštvu u planinama Tenesija do svjetske slave, život Dolly Parton gotovo je postao moderna američka priča o uspjehu sam po sebi — ali njeno nasljeđe vjerovatno se neće mjeriti samo pločama koje je prodala ili pjesmama koje je napisala, već i generacijama umjetnika, čitalaca i zajednica kojima je pomogla tokom svog života.
