I organizuar nga presidenti malazez Jakov Milatović dhe i bashkëkryesuar nga presidenti i Këshillit Evropian António Costa, samiti mblodhi disa nga liderët më me ndikim në Evropë, përfshirë Ursula von der Leyen, Emmanuel Macron, Friedrich Merz, Giorgia Meloni, Pedro Sánchez, Donald Tusk dhe Robert Fico, së bashku me udhëheqës nga i gjithë Ballkani Perëndimor. Niveli i lartë i pjesëmarrjes nxori në pah rëndësinë strategjike që Brukseli po i kushton gjithnjë e më shumë rajonit, në një kohë të konkurrencës në rritje gjeopolitike dhe shqetësimeve për sigurinë.

Një nga momentet më të ndjekura të samitit ishte vizita e presidentit francez Emmanuel Macron, i cili u bë presidenti i parë francez që viziton Malin e Zi. Gjatë qëndrimit të tij, Macron theksoi vazhdimisht miqësinë mes Francës dhe Malit të Zi dhe rikonfirmoi mbështetjen e Parisit për rrugën evropiane të vendit. Prania e tij pati peshë të veçantë simbolike, duke pasur parasysh rolin historikisht të rëndësishëm të Francës në formësimin e politikës së zgjerimit të BE-së. Së bashku me kancelarin Merz, Macron mbështeti gjithashtu propozimet që synojnë t’u mundësojnë vendeve kandidate pjesëmarrje graduale në disa politika dhe struktura ekonomike të BE-së përpara anëtarësimit të plotë, duke reflektuar dëshirën në rritje brenda Unionit për të përshpejtuar integrimin pa pritur përfundimin e procesit të gjatë të anëtarësimit.

Agjenda e samitit u përqendrua te zgjerimi, Plani i Rritjes i BE-së për Ballkanin Perëndimor, konvergjenca ekonomike, lidhshmëria infrastrukturore, siguria energjetike dhe bashkëpunimi rajonal. Liderët diskutuan mënyrat për ta afruar rajonin me tregun e përbashkët të BE-së, për të përmirësuar mundësitë ekonomike dhe për të forcuar bashkëpunimin në fusha që shtrihen nga transporti dhe energjia deri te lidhshmëria digjitale dhe siguria. Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen e përshkroi zgjerimin si një investim strategjik në stabilitetin, prosperitetin dhe sigurinë e Evropës, ndërsa António Costa theksoi se Ballkani Perëndimor mbetet pjesë përbërëse e së ardhmes së Bashkimit Evropian.

Një rezultat shumë i rëndësishëm i samitit ishte nënshkrimi i pesë marrëveshjeve mes Francës dhe Malit të Zi, ndër të cilat një nga më të rëndësishmet është ajo me kompaninë franceze të ndërtimit Bouygues Bâtiment International për zbatimin e projektit të Qendrës së re Klinike Universitare të Malit të Zi. Ky projekt shënon një fazë të re zhvillimi për një nga investimet më të rëndësishme infrastrukturore në historinë e sistemit shëndetësor të vendit, krahas nënshkrimit të një Memorandumi Mirëkuptimi që synon forcimin e bashkëpunimit mes Francës dhe Malit të Zi.

Për Malin e Zi, samiti përfaqësoi një sukses të madh diplomatik. Si presidenti Jakov Milatović, ashtu edhe kryeministri Milojko Spajić e shfrytëzuan këtë rast për ta paraqitur vendin si kandidatin më të avancuar të rajonit për anëtarësim në BE dhe për të forcuar ambicien e Podgoricës për t’u bashkuar me Unionin deri në vitin 2028. Mesazhi i tyre u mbështet edhe nga Ursula von der Leyen, e cila deklaroi se objektivi i anëtarësimit të Malit të Zi është “brenda mundësive” nëse ruhet ritmi i reformave. Duke pritur dhjetëra delegacione dhe qindra gazetarë ndërkombëtarë, Mali i Zi jo vetëm që dëshmoi kapacitetin e tij diplomatik, por edhe forcoi imazhin e tij si vendi kryesues në procesin e integrimit evropian të Ballkanit Perëndimor.

Edhe pse nuk u njoftuan përparime dramatike, samiti përcolli një mesazh të qartë politik: zgjerimi i BE-së është rikthyer lart në agjendën evropiane. Në një kohë pasigurie gjeopolitike në rritje, liderët synuan ta sigurojnë Ballkanin Perëndimor se e ardhmja e tij mbetet fort e lidhur me Bashkimin Evropian dhe se rajoni do të vazhdojë të luajë rol qendror në vizionin afatgjatë të kontinentit për paqe, siguri dhe prosperitet.


