Rođena 19. januara 1946. u ruralnom dijelu Tennesseeja, Parton je odrasla u velikoj i siromašnoj porodici kao jedno od 12 djece. Njena porodica živjela je u maloj kolibi u Great Smoky Mountainsu, a muzika je od najranijeg djetinjstva postala dio njenog života. Počela je nastupati još kao dijete, a kao tinejdžerka se preselila u Nashville, odlučna da izgradi karijeru autorice pjesama i izvođačice.
Veliki proboj ostvarila je tokom 1960-ih, a široj publici postala je poznata kroz saradnju s country zvijezdom Porterom Wagonerom prije nego što je izgradila samostalnu karijeru. Tokom više od šest decenija na sceni, Parton je napisala oko 3.000 pjesama i postala jedna od najprodavanijih muzičkih umjetnica svih vremena, s više od 100 miliona prodatih ploča širom svijeta.
Među njenim najpoznatijim pjesmama su “Jolene”, “9 to 5”, “Coat of Many Colors” i “I Will Always Love You”. Posljednja je postala međunarodni fenomen ne samo zahvaljujući originalnoj Partoninoj snimci već i kultnoj verziji Whitney Houston za soundtrack filma The Bodyguard. Partonin autorski rad donio joj je priznanje daleko izvan granica country muzike i učinio je prepoznatljivom među različitim generacijama i muzičkim žanrovima.
Parton je bila i uspješna glumica i poslovna žena. Glumila je u filmovima 9 to 5, The Best Little Whorehouse in Texas i Steel Magnolias, dok je njeno poslovno carstvo uključivalo i Dollywood, tematski park u Tennesseeju koji je postao jedna od najpoznatijih turističkih atrakcija te savezne države.
Njena dostignuća nagrađena su nekim od najviših priznanja u američkoj kulturi. Osvojila je 10 Grammy nagrada, dobila Grammy nagradu za životno djelo, dvije nominacije za Oscara, National Medal of Arts i Kennedy Center Honors, a primljena je i u Country Music Hall of Fame i Rock & Roll Hall of Fame.
Partonin utjecaj daleko je nadilazio svijet zabave. Kroz Dolly Parton Imagination Library, program koji je osnovan putem njene fondacije, djeci širom svijeta podijeljeni su milioni besplatnih knjiga s ciljem podsticanja rane pismenosti. Program je do sada podijelio više od 270 miliona knjiga.
Neočekivano je postala poznata i u medicinskim i naučnim krugovima nakon što je donirala milion dolara za istraživanje vakcine protiv COVID-19 na Vanderbilt Universityju. Ta sredstva podržala su istraživanja koja su doprinijela razvoju Modernine vakcine protiv COVID-19.
I njen privatni život obilježio je izuzetno dug brak. Za Carla Deana udala se 1966. godine, a par je ostao zajedno gotovo šest decenija, sve do njegove smrti u martu 2025. Nisu imali djece, ali je Parton postala kuma i mentorica pjevačici Miley Cyrus, čiji je otac Billy Ray Cyrus bio njen dugogodišnji prijatelj i saradnik.
Smrt Dolly Parton zatvara poglavlje jedne od rijetkih karijera koje su uspjele spojiti muziku, film, biznis, filantropiju i kulturni utjecaj, a da pritom nisu izgubile vezu s vlastitim korijenima. Pretvorila je sliku country zvijezde u nešto mnogo veće i postala međunarodno prepoznatljiva ličnost čije su je pjesme, humor, prepoznatljiv stil i velikodušnost učinili omiljenom daleko izvan granica Sjedinjenih Američkih Država.
Od djetinjstva provedenog u siromaštvu u planinama Tennesseeja do svjetske slave, život Dolly Parton gotovo je postao moderna američka priča o uspjehu sam po sebi — ali njeno naslijeđe vjerovatno se neće mjeriti samo brojem ploča koje je prodala ili pjesama koje je napisala, već i generacijama umjetnika, čitalaca i zajednica kojima je pomogla tokom svog života.
