Rođena 19. januara 1946. godine u ruralnom delu Tenesija, Parton je odrasla u velikoj i siromašnoj porodici kao jedno od 12 dece. Njena porodica živela je u maloj kolibi u planinama Great Smoky Mountains, a muzika je od najranijeg detinjstva postala deo njenog života. Počela je da nastupa još kao dete, a kao tinejdžerka preselila se u Nešvil, odlučna da izgradi karijeru kao autorka pesama i izvođačica.
Veliki proboj ostvarila je tokom 1960-ih, a široj publici postala je poznata kroz saradnju sa country zvezdom Porterom Wagonerom pre nego što je izgradila samostalnu karijeru. Tokom više od šest decenija na sceni, Parton je napisala oko 3.000 pesama i postala jedna od najprodavanijih muzičkih umetnica u istoriji, sa više od 100 miliona prodatih ploča širom sveta.
Među njenim najpoznatijim pesmama su “Jolene”, “9 to 5”, “Coat of Many Colors” i “I Will Always Love You”. Poslednja je postala međunarodni fenomen ne samo zahvaljujući originalnom snimku Parton, već i kultnoj verziji Whitney Houston za soundtrack filma The Bodyguard. Partonin autorski rad doneo joj je priznanje daleko izvan granica country muzike i učinio je prepoznatljivom među različitim generacijama i muzičkim žanrovima.
Parton je bila i uspešna glumica i poslovna žena. Glumila je u filmovima 9 to 5, The Best Little Whorehouse in Texas i Steel Magnolias, dok je njeno poslovno carstvo uključivalo Dollywood, tematski park u Tenesiju koji je postao jedna od najpoznatijih turističkih atrakcija te američke savezne države.
Njena dostignuća nagrađena su nekim od najviših priznanja američke kulture. Osvojila je 10 Grammy nagrada, dobila Grammy nagradu za životno delo, dve nominacije za Oscara, National Medal of Arts i Kennedy Center Honors, a primljena je i u Country Music Hall of Fame i Rock & Roll Hall of Fame.
Partonin uticaj daleko je prevazilazio svet zabave. Kroz Dolly Parton Imagination Library, program osnovan preko njene fondacije, deci širom sveta podeljeni su milioni besplatnih knjiga sa ciljem podsticanja rane pismenosti. Program je do sada podelio više od 270 miliona knjiga.
Postala je neočekivano poznata i u medicinskim i naučnim krugovima nakon što je donirala milion dolara za istraživanje vakcine protiv COVID-19 na Vanderbilt Universityju. Sredstva su podržala istraživanja koja su doprinela razvoju Modernine vakcine protiv COVID-19.
I njen privatni život obeležio je izuzetno dug brak. Za Carla Deana udala se 1966. godine, a par je ostao zajedno gotovo šest decenija, sve do njegove smrti u martu 2025. godine. Nisu imali dece, ali je Parton postala kuma i mentorka pevačici Miley Cyrus, čiji je otac Billy Ray Cyrus bio njen dugogodišnji prijatelj i saradnik.
Smrt Dolly Parton zatvara poglavlje jedne od retkih karijera koje su uspele da spoje muziku, film, biznis, filantropiju i kulturni uticaj, a da pritom ne izgube vezu sa sopstvenim korenima. Promenila je sliku country zvezde u nešto mnogo veće i postala međunarodno prepoznatljiva ličnost čije su je pesme, humor, prepoznatljiv stil i velikodušnost učinili omiljenom daleko izvan Sjedinjenih Američkih Država.
Od detinjstva provedenog u siromaštvu u planinama Tenesija do svetske slave, život Dolly Parton gotovo je postao moderna američka priča o uspehu sam po sebi — ali njeno nasleđe verovatno se neće meriti samo pločama koje je prodala ili pesmama koje je napisala, već i generacijama umetnika, čitalaca i zajednica kojima je pomogla tokom svog života.
